Kali i Aleksandrit të madh emri i tij Shqip

Një ndër emrat më të njohur lidhur ngushtë me fjalën njërrokshe shqipe *Bu, bullë, bullar, buall, buaj kemi: Bucefal-os – kali kokbuall – i të madht Aleksandër.

Kali i Aleksandrit të Madh është konsideruar si kali më i famshëm në histori që prej antikitetit. Takimi i parë Alexanderit me këtë kalë ishte unik, ajo tregoi karakterin e vërtetë të një prej gjeneralëve më të mëdhenj në të gjithë historinë. Kali i quajtur Bucefal ishte një krijesë masive me një kokë të madhe, krejt i zi, sterr me një yll të madh të bardhë në ballin e tij.

Mendohet se deri këtu është e vetmja etimologji e emrit të tij e cila konsiderohet nga më të vërtetat mbështetur tek gjuha greke, i hedhim një sy asaj:

Mbi/kalë ose Bucephalas (/bjuːsɛfələs/; rrjedh nga Ancient Greek: Βουκέφαλος ose Βουκεφάλας, nga “Bous βούς = Kau” dhe kephalē “κεφαλή = koka” që do të thotë “kokë – kau” (C 355 BC – qershor 326 pes) ishte kali i Aleksandrit të Madh, dhe një nga kuajt më të famshëm aktuale të antikitetit. [1]

E ndërkohë duke parë se fjala *Bu ka kuptimin: Bull, Buall por ja *Ka; Kau, sepse emërtimi ‘Ka’ buron prej së lashtës rrënjë *ox dhe jo prej rrënjës *bu. shtrojmë pyetjen; po vet emërtimi “Qefal = Kokë” prej nga buron, cila është rrënja fjalë bazë e emërtimit “kokë” ?

Tek fondi gjuhësor i rrënjëve IE gjejmë dy variante:

Pra shohim se fjala e ashtuquajtur greeke “Cefal-os” (kefál) burron prej fondit të përbashkët gjuhësor rrënjës IE “ǵeb-l-” kjo do të thotë se nuk është fjalë greke, por një fjalë që i përket gjuhës me të hershme krijuar.

Sërish duke ju referuar rrënjës tjetër IE gjithashtu * k’erh2s- e cila ka kuptimin; krei; krye; në krye (lider) në “ballë” i pari, etj sinonime të këtij tipi, i takon gjuhës shqipe; k’r.h2s-n * -yeh2>krasnja> …> krye = (kokë).

Ndërsa në degët Indo-iranian gjejmë në Avestan sāra- ~ sarah- «koka» dhe në Sanskrite, “siras = fund, në krye, kokë.”

Ndërkohë tek gjuha e lashtë maqedonase, gjuha e vet Aleksandrit të madh, aty gjejmë për fjalën kokë: fjalën maqedonase e lashtë γαβαλά (ɟabala) – ghabala IPA gjithashtu tek maqedonishtja e lashtë gjejmë: κεβαλή; κεβλή ‘head’ = kokë. Fjalë të cilat mendohet se mund të kenë ekzistuar paralelisht me κεβλή / κεβαλή (Shih Hoffman). Fjalë që nuk ka etni (por mund të jetë ilire, thrak ose frigiane) në listën Hesychius, mori maqedonisht. Štastný (1906) e konsideron atë trakasë. Hatzidakis refuzon lidhjen e saj me κεβαλά / κεβλή. Shih Fick (1874), Katicic (1976), Hoffmann (1906), Mayer (1948), Hatzidakis (1927).

Pra emërtimi Cefal-os nuk është grek, veçmas kësaj shpjegojmë se gjithë shkronjat e të së njëjtës linje vendformuar kanë një renditje të paracaktuar, pavarsisht se ato janë të barazvleshme midis tyre, por nuk mundemi kurrësesi të themi: v/f, m/ p = b sepse gjithë shkronjat që lexuamë janë produkt i shkronjes ‘b’ dhe jo e kundërta, pra renditja e rregullt është: B = v dhe b; bh> p, ph> f/ φ. Njëjtë siç kemi G = k dhe jo k = g, më këtë kuptojmë kohën vjetërsinë e fjalëve kush prej tyre është më e parë p.sh.  fjala *brat është më e lashtë se *fratis = vëlla. Ose fjala *bullë vjen më e parë se fjala *vulë, vulos.

Pak më lart lexuam se fjala Cefal-os (kefál) buron prej rrënjës IE * ǵeb-l-” dhe mjafton të zëvëndësojmë shkronjën g = k, e pas kësaj kemi: ǵeb-l = kãp-l, tashmë qartazi kuptojmë se kemi të bëjmë me fjalën «latine»: Kap, kapo, kaptinë, kapedan, kaposh, por edhe kapelë, kaptell, kapter e shumë të tjera.

Çka lexuam më sipër na rezulton se: fjala gab-l dhe kap-l, kanë të njëjtën origjinë vend formimi, janë fjalë të krijuara mbi rrënjën IE të pandryshueshme me të njëjten vlerë në çdo rast “Ab/Ap”, ndërsa shkronja “g/k” ka vlerën dhe buron prej simbolit “X” (ox = occ; ok; kokë) (occ; osc, k/oska, eshtra). Edhe njëherë dukshëm, qartë kemi “ǵeb-l- =kap-l = kokë” dhe kap-l = qefal; {sepse c = k dhe p = f} pra Capèl = Cefal = Kokë. – Edhe njëherë del se Cefal nuk është fjalë greke.

Në mitologjinë e hershme dybrirëshi CAPRI, (CAPI) symbol i birit të dërguarit Zot, quhej pikërisht sepse: Cabri = Ca bri; ka bri – dritë ashtë dritë, njëjtë si Dielli trupi i zjarrtë qiellor dhe rrezet e tij lindur mbi trupin AB dhe X, plus dhe minus, dualizëm (dy/al-izëm).

Ky është Capri – Capi që Ka bri dhe e Kap po prej aty nga krei – koka, aty ku ka bri, brirë.

Shqiponja apo më saktësisht Skaba e parë indetifikuar ky “zog-qiellor” në fillimet e tij kishte trup shkabe të zgjatur me dy koka gjarpëri e që quhej Amphisbaena, krijesë e shfaqur në Egjiptin e lashtë në qytetin Helio kjo Shqiponjë dy krenare ajo, me trup shqiponje dhe dy koka gjarpëri  (AmphisbaenaAbis– ibis, do të thotë dy kokë mbi një bask<>Skab-Bashkë lidhur besën – energji – rrezet m’bir,  bijë, binjë, bir i tij.

Rrënja IE: ǵeb-l nuk është gjë tjetër përveçse emri i të parit dhe më të madhit objekt, i pikës infinitare, i kokës, kreit në krye i të ndriturit, i dy trupave (a’bi na) në një të vetëm AB  dhe zjarri-shpirti X njëjtë si dy kokat e shkabës-shqiponjës sonë dy/krenare mbi një trup “dy/el = Diell”. – {Alfa Vita dhe Gama].

“Bucefali” kali i të madhit Alexandrit Maqedonas, sigurisht që do të thotë “Kokë – Buall” – bu kalë, por kjo fjalë buron prej rrënjës shqipe “AB” që do të thotë është dy, është në krye, AB i pari, i bardhi, “Abat”, ai që h’api dritën “Abri” ai që ndodhet sipër nesh në “Ballë” – (La ‘Ba) ai që na udhëheq me dijen – diturin – dritën e tij Bri/la-nte.

Aleksandër ka kuptimin Shqiponjë A’skander/beg; qiellor – Bir i Atit Zeus.

Mili Butka

 

Advertisements

Osho shpjegon se jeta është frut i një shakaje kozmike

osho jemi shaka koxmike

Mendimi im është se nuk ka asgjë më të çmuar se sa të qeshurat. Vetëm të qeshurat ka një efekt totalizues mbi ju, në gjithë të tjerat jeni të pjesshëm, madje edhe kur bëni dashuri. Kur qeshni spontanisht, gjithë jeta juaj vibron në një melodi të vetme, duke u vendosur në harmoni me botën. Të qeshurat qetësojnë. E qeshura ju ul me këmbë në tokë, ju braktis në idetë tuaja “budallaqe” të të qënit superior ndaj të tjerëve. E qeshura ju bën të shihni botën, ashtu siç është me të vërtetë.

Bota është një lojë, një shaka dhe ju kurrë nuk do të jeni në gjendje ta kuptoni misterin mbi të cilin mbështetet forca e saj. Të gjithë e marrin seriozisht veten dhe të tjerët. Kjo është mënyra që egoja përdor për të ekzistuar. Filloni të jeni më të gjallë dhe do ta shihni egon tuaj të zhduket. Mos e merrni jetën seriozisht, por qeshni me të, vijeni në lojë. E qeshura është më e rëndësishme sesa lutja. E qeshura na rikthen fëmijë, na bën një qenie të veçantë.

Kjo është arsyeja pse unë i dua shakatë, ato janë helm për egon. Qasja ime ndaj jetës nuk është absolutisht serioze, e gjallë, sepse vetëm kështu egoja zhduket nga ekzistenca ime. “Shikojeni kur qeshni! Ku është egoja juaj?”

Eshtë zhdukur! Papritmas ndiheni të shkrirë, një lloj paqeje e brendshme e tejkalon ekzistencën tuaj, një lehtësim për shpirtin tuaj. Gjithkush që ngrihet nga hiri i tij qesh. Qeshin me të gjithë shakanë kozmike. Jetojnë në një ëndërr, në gjumë, tërësisht të dehur nga dëshira për madhështi dhe përmes kësaj dëshire ata shikojnë ekzistencën.

 

Ju po e merrni gjithë jetën seriozisht, ju e projektoni mendjen tuaj dhe shihni gjëra që nuk janë aty. Nëse keni ndonjë dyshim, mendja shpjegon, krijon teori, filozofi për t’ju shtyrë të besoni se asgjë nuk është e gabuar.

osho 1Askush nuk jeton, askush nuk vdes. Asgjëja jeton, asgjëja vdes. Ju jeni, dhe kjo është arsyeja pse ju duhet të qeshni sepse bota është një shaka e madhe kozmike.

Nëse shihni dikë, buzëqeshni me ta, nuk do ta bëni për ata, por për veten tuaj.

Nëse të tjerët ndajnë buzëqeshjen tuaj, mirë, por qeshni për veten tuaj dhe jo për të tjerët, mos e bëni për të bërë dikë të lumtur, sepse nëse nuk jeni të lumtur ju, nuk mund t’i bëni as të tjerët të lumtur.

Qeshni pa asnjë arsye, pa kushte. Pse të prisni që të keni një arsye për të qeshur? Jeta është tashmë një arsye e mjaftueshme për të qeshur. Është sa absurde, aq edhe qesharake. Është kaq e bukur, por edhe kaq e mrekullueshme. Është një grup gjërash që krijon një shaka të madhe kozmike.

Osho

Gjuha shqipe nëna e gjuhës greke dhe asaj latine

Gjuha shqipe është nëna e greqishtes dhe latine

Amtare shqiptare
Shqiptarët nga kohët e lashta kanë qenë gjithmonë të denigruar dhe pak konsiderohen në mënyrë sistematike nga grekët, të cilët, pasi e ringjalli gjuhën e saj zyrtare dhe mësimin e gjuhës në artin, dhe e kanë atë të përdorur si gjuhë Mesha në të gjitha funksionet fetare, që kanë bërë të sigurt se gjuha shqipe, e cila ishte nga fillimi gjuhë liturgjike madje para greek, kaloi në sfond, në vend që të konsiderohet një gjuhë  kryesore, si ajo e meritonte, sepse gjuha shqipe dha të rritet në Gjuhë greke, e cila nuk do të kishte lindur pa të.

Një studim më i gjuhës shqipe, greke dhe latine do të na japë një shans për të parë qartë se lidhja që lidh këto tre gjuhë është nëna gjuha shqiptare per gjuhen greke dhe latine. Ne nuk kemi frikë të ekspozojmë konsiderata të tilla kategorike për të përcaktuar afinitetin që lidh këto tre gjuhë (dhe të tjerët) në realitetin e fakteve, sepse, në fakt, kemi të bëjmë me një marrëdhënie të tillë. Në të vërtetë, shumë filologë dhe linguistë pohojnë se për sa i përket marrëdhënieve midis gjuhëve, nuk mund të zbatohet ajo midis nënës dhe bijes, sepse, sipas këtyre dijetarëve, gjuhët evoluojnë.

Sipas këndvështrimit tonë, nëse duam të pranojmë një deklaratë të ngjashme, duhet të themi se greqishtja e lashtë dhe latina janë një evolucion i gjuhës shqipe. Në realitet, kemi të bëjmë me evolucionin ose ndryshimin e një gjuhe në tjetrën; megjithatë, sipas konsideratave tona, kjo do të thotë të japim një emër për rezultatin e këtij evolucioni; evolucioni se, pavarësisht qëndrimeve të kundërta, ai, në fakt, krijuar një marrëdhënie të farefisnore që bashkon këto tri gjuhë, që ndërhyri dhe atje: që do të përcaktojë gjuhën greke dhe latine evoluar nga gjuha shqipe. Edhe sikur gjuha shqipe të ketë pësuar disa ndryshime, nuk do të kishim arsye ta quash atë nënë e kësaj evolucioni, pasi ajo ka qenë, nëse jo plotësisht, të paktën pjesërisht, pikënisja e kësaj evolucioni?

Kështu, ne besojmë se është e drejtë, kur ne mendojmë se termat nënë për gjuhën shqipe dhe bijës për secilën nga dy gjuhët e tjera (greke dhe latine), janë përcaktimet që janë më të përshtatshme për realitetin e materies.

Nga ana tjetër, për të bërë një konsideratë e rëndësishme në lidhje me dallimin në mes grekëve dhe Pellazgët, dhe midis grekëve dhe shqiptarëve. Midis luftës kundër Atlanteans në kohën e Platonit u zhvillua rreth nëntë mijë vjet. Pellazgët, banorët e rajonit të Atikës e Greqisë me qytetin e Athinës kryesor, për shkak të famës që rezulton nga fitorja marra nga komanduar gjithë Pelasgians e Evropës kundër Atlanteans, madje edhe në kohët më të fundit vazhdon të ketë një rol udhëheqës në çdo mundësi.

Pas ardhjes së egjiptianëve të Danaus dhe Cadmus fenikasve, njëri prej tyre u pajtuan që të shoqërohem me pushtuesit për të krijuar klasën sunduese të kohës, dhe më vonë mori emrin e helenëve. Pikërisht këta helenezë u vlerësuan se kishin themeluar qytetërimin pellazg, që më vonë do të quhet qytetërim helenik,

Pjesë e lirë e marrë nga libri Enigma nga Robert d’Angely

Perendia ‘Ra’ dhe gjuha shqipe

Perëndia e lashtë e njohur si egjiptiane ‘RA’ është simboli FIX dhe burimi i qindra-mijra fjalëve të çdo gjuhe lindur e folur mbi këtë Dhe.
“Rrota” dhe “Ora” janë fjalë që burojnë direkt nga ky emërtim i lashtë i perëndisë ‘Ra’
Fjala më e pastër si symbol dhe shembëlltyre e kësaj perëndie në gjuhën shqipe është emërtimi “AR” dhe në gjuhën e lashtë shqipe kemi:
AR = Ar; Flori. (i/e artë)
AR = Arë, tokë buke rreth 100 metra katror
AR = Arrë, kokra fruti i drurit të Kaçkës (kaçka)
AR = F’ar, Fari = Dritë, Drith = F’arë, Fara.
AR = Orë ora, mjet matës i kohës ditës së plotë 24 orëshe, etj. Barazvlera e zanoreve të shqipes si në rastin e foljes; Ashtë, Oshtë, Eshtë, pra kemi: A =O= E, sjell tek gjuha shqipe:
AR = Or por edhe Or<=>Ro, Une rroj Ai rron ata rrojnë, etj.
Ndërkohë kemi:
RA = Ra, ra përtokë
Ra = *Rrah, K’rah, rrath, (*rradhë) rreth, RRODHE = kokorodhe, por edhe Rodhe = Rotë.
Ra = Reze, Ranë rezet e arta
Ra = Ranjë, rrënjë {në gjuhën greke kemi: Reze; riza = rrënjë)

Eshtë pikërisht folja ndihmëse e guhës shqipe “Ka” (kam dhe jam) e cila tregon *Ekzistencë; (ka = është, ndodhet) [(Zot)]
e pas kësaj kemi: Ka + Rrotë = Karotë, por edhe Karrocë dore, mjet pune primitive, pra kemi serish simbolin e kësaj perëndie të lashtë që sjell pastër tek gjuha e jonë shqipe:
Ka+Ro = Karo = Qere {K’ = Q] ndërkohë kemi edhe një sinonim të fjalës Qere = Ra/ba {‘Ba = trupi + Ra energjia (shpirti)], si dhe *Roba = veshje, tesha trupi, ashtu si edhe, *ob/or – abli = avli* (R = L).
Një fjalë tjetër sinonim i fjalës: OR = Ora kemi emërtimin e njohur ndoshta si të huazuar fjalën: Sat, sahati = Orë, – kjo fjalë njihet dhe përdoret edhe në gjuhën vllahe: K’të s’ata = Sa është ora?

Eshtë pikërisht perëndia e lashtë Ra quajtur e njohur në gjuhen e lashte shqipe: Ra = At, perëndi, At =Zot, nga ku kemi këtë sinonim: Orë = Sat, Sata; sahat.
E pas kësaj a nuk mundemi të themi se perëndia e lashtë ‘Ra’ ashtu si dhe gjithë perëndite e tjera egjiptiane flasin në gjuhën e lashtë pellazgo-shqipe, njëjtë dhe *Faraonët egjiptianë”, 31 dinastit e tyre i përkasin po kësaj race më të parë.

Shembuj të tjerë mbi këtë temë, lidhur me emrin e perëndisë së lashtë ‘RA’ – ju mund ti gjeni tek libri: “Kodi i Gjuhës Shqipe Etimologji”
Faleminderit, Respekte !!!

Fotografia e Mili Butka

Linear A Lexicon 2018 vocabulary only, no definitions: PART 1

Linear A Lexicon 2018 vocabulary only, no definitions: PART 1: entries 1-439 This lexicon adopts the conventions followed by L.R. Palmer in his ground-breaking work on Linear B, The Interpretation of Mycenaean Greek Texts. Cambridge: Cambridge University Press, © 1963, 1998. ix, 488 pp. ISBN 0-19-813144-5 (1998). For Palmer’s glossary, which follows these conventions, see […]

përmes Linear A Lexicon 2018 vocabulary only, no definitions: PART 1: entries 1-439 — Minoan Linear A, Linear B, Knossos & Mycenae

“Puripsira” -Poemă- “Mbijetesa” -Poemë- Nga Ligor Thano

Cu rasta ali sãrbãtoarira a dzuuãljei Natsionalã a armãnjiloru di iu tsido vi încljiucineascu cu poema:

Ligor Thano:
“Puripsira”
-Poemă-

1.
Eu astădz am vănit ca tituna la tini Greava a mea
şi ma stău pisti Puntea a Guriľei ninga împroastă,
şi pri tăţita cu dor ma acuitescu anama mari a tea,
şi cu fănărusira di poetu ma îľi căntu cu boaţă analtă
2.
a muşteaţiloru a teali ţi îľi disfaţi ahănd thimati
adăreati dit proţiľi anoşţ cu măñili a loru di mastri
şi îľi u îngărvăsiră pulitia a loru ningă e Egnatiľei cali,
armasăndalui ca muşata “lilici” cărscută pisti cheatri!
3.
ţi a tutiľei Armăneami îľi da cunuşteari, anami
şi îndreaptu s-îľi u spunu cu suflitu a bărlui năi,
ta năş s-îľi u ľiuceascu thimata di atumţea di nău,
ş-cţea í nivădzutu, ascumtu pit a chirolui negrăi
4.
eu vi s-îľi u spunu cu suflitu calea pi iu vă s-întriţeţ
niîntribată dit furtuni agri ţi s-vomu cu multu agrimi
pisti aistu loclu anoastru yirtusitu di Dumnidzău
dhoară ti noi gărveñiľi s-puripseamu cu doru a tău….
5.
Di cum escu znucľeatu pisti aistu semnu vlecľiu,
nănti ñ-inu în minti ca yii că cum ahiurhi aua bana:
“Pitu a bubunadzloru, ascăpirsţilotu ţi cu aspra aurla,
încăt eu jgľotindalui diadun cu fumeiľii niştiut iu…
6.
Aşiţ încălcaţ pisti mulări adărati cu sazmăli di lăni,
nichiundrit iuvea noapti-dzuuă niaflat vărnă bunu locu,
iu s-îngărvăseam casăli cu cheatri alghi pilixiţ cu doru,
şi cu speranţa că vi s-sigurama puripsira ti în măni…
7.
Dapoia munduindalui mi dipunai himea la închisiri,
a îmbănariľei a proţiloru a grăvăñoţloru a mei
şi di la gura a stăproţloru ñ-au lăsat ndau adeti
ţi noi îľi u aveam ţănut cu vulipsiri a besiľei…
8.
Din ahănda a chiroului ni amăntăm unu dipi alantu
aua neamsea dit munţ cu căpiľi pănă pri în ţeru,
eu cărscui niştiut că di iu viñu, ţi escu í ţi vă s-hiu,
ascăpiraţľi ca nipărtiţ aroşiţ disica murglu a norloru,
9.
încăt priimneam pit pădurli di dzădimi şi fădzimi,
sum ľeaţăli a nopţloru ni cilistiseam cu telimă,
s-îngărfăseam căľiuri, căsli, dăştelăli, moarăli, şări
şi aisti punţi cămărusiti semñi a culturľei pulitipsită,
10.
Ma ş-cţea avărliga earem învărtit dit buñiľi arbinăş,
ţi aveam loată şi dată agiutari tituna cu năş,
pănă lilicira a căsăbăiloru s-rănă, s-arsără, ascruma¬ti,
dit derbederľii zhiloş nă arăspăndiră cu agrimi.
11.
Singur noi îľi u ştimă călărira asproasă ti înbănari
soia anoastră cu rădăţiñ ahăndoasi şi vărtoasi armăneasţi,
ţi nu nă fu ahănd lişoară di ahiurhira a bănariľei,
străbitută dit ahănda a chirolui di aspra a furtunľei…
12.
Di atumţea cu dureami, dăspărami piu nu ñă alăgai,
ori cu arăşchireari şi multu ori pri ciciorľi a ñei sălbiţ,
agiunu di măncara a măcarľei hiptu în mari oarfăniţ,
singuroasu, amaroasu, fără caliyinşiri căt putui aurai:
13.
“Voi munţ anoşţ multu analţ cu chipturi păn pri ţeru,
ñ-spuneaţ că ţi fui, ţi ieascu şi tru yinitoru ţi vă s-hiu,
cătroară, că nu ma ñ-s-aravdi, fără forţă cadu împadi,
lăsăndalui soia a mea fără fildăñ năi, fără giunami!…
14.
Spuneaţñi ţi s-fac, căt iu s-neg, ta s-scap di colasi laiu,
ţi ma mi hidzi întreaglu întru dzămi nispusi di lăvăşiñ
şi mi strag pit eli ca yiermu ascumt pit dărmi di chiñ,
tu soni a baniľei ningrăpatu, agărşitu, tăţitu ca mutu!
15.
Spuneaţñi, cătroară, ma ñ-s-soneaşti energhia a mea,
ma arămănu teasu, zălăpsitu, împadi, fără caliyinşiri,
ca oarbu ma mi ciapescu di căt iu mi duc cicioarăli,
mi păscăneascu iuţido niaflată iuvea îndreaptea!…
16.
Eu vi sprigiur cu besă, spuneaţñi di căt iu s-mi închiseacu,
nu mi lăseaţ pri a-dauľia că di dureari voi s-scapu
şi alăgăndalui pitu vulodzi şi pădură di pădură cu nădii,
pănă s-aflamu muşeatlu loc ţi fănuriseam tu înyisări,
17.
iu s-seamneam nifricuşit soia s-s-crească în hărăi
şi ti aţea ampăturai s-agiungeam cu familia protlu
sculăndalui anearga căsurăli, căľiuri cu abărăi,
pănă îľi u îngărvăsimu neamsea în munţ căsăbălu
18.
a Greaviľei ţi ali armăneami îľi dedi ahănd anami,
ca Muscopula aţea mari arăspundea iuţido ştieari,
tru aţeau chirou laiu ţi visuri anoastri ieare ocupati
di Amiraľia Otomanească ca miletu fără îndrepturi.
19.
Aşiţ ñ-chirui multu chirou hiptu întru aisti pătipsăñ,
păn inima ñ-acţă s-s-stărbati cu cama forţă sum siñ,
şi di cum eaream tesu mi sculai di nău pri cicioari,
mi închisii di căt iu spăream s-îľu afleam năpoi cali-inşiri,
20.
ma nu pot s-îľi u spun că nu li aflu îndreaptăli zboari,
dit aţeli îngusiri uruti ñ-puripsii pit căľiuri nicălcati,
călcăndalui pisti înţăpoasi cheatrici a caliľei ca schiñ,
şi ţi trapşu, laiľiu, priiminăndalui a pădurloru di chiñ!
21.
Ma eu cu tut aisti apăţări nispusi imneai fără şuţai.
dit lăhtăra a bărbănadzloru şi a ascăpiraţloru,
ca nipărtiţ aroşiţ şi furtuna disica şi stărbita ţerlu,
încăt eu treamburăndalui imneam păn ñ-aflai:
22.
Loculu inyiseat di cai şti căt chirou aua în munţiľi analti,
ţi îľi u împărţea pri trei treili văli ţi curea fără dănăseari,
ningă eli îngărvăsim cu albăli cheatri casăli muşeaţ,
amvăliti cu murgăli ploaci şi pisti năsi punţ di harţ.
23.
Ş-cţea la noi nu s-hipsi idea averiľei a statlui măveti,
aistă măncari îľi u agiumsămă cu fraţiľi arbineşi,
şi ti năheam putum s-aveam sculii pi limba romaneşti
şi cu închisira a Alumtiľei a Doiľiea s-încľisră năpoi.
24.
După ea cădzumă tu ahănda a agărşimiľei şi tătsimiľei,
statlu comunistu nu îľi cănăscu a armăñloru a Arbinişiľei
îndrepturăli a sculilui ţi avumă nănti di a Doa Alumti
pănă tru vănirira a democraţiľei di îľi u învăţămu năpoi!…
S-închisi Tirana la 25.05.2008
şi bitisi Tirana, la 28.03.2015
di LIgor Thano

“Mbijetesa”
-Poemë-

1.
Sot kam ardhur si gjithnjë te ti Grabova ime rishtazi
dhe po qëndroj përmbi urën e Gurës ende më këmbë,
dhe me mall kujtoj neamin tënd të madh heshturazi,
dhe me imagjinatën e poetit po i këndoj me zë të lartë
2.
bukurive të tua të shumta që i përhap madhërisht,
të zbukuruar nga duart e të parëve tanë mjeshtërisht,
ndanë rrugës Egnatia e ngritën qytetin e tyre dikur,
duke mbetur si “lule” e bukur rritur përmbi gur!
3.
Që tërë armënames i jep njohje, nam e lavdi
dhe t’ja tregoj brezave të rinj me shpirt e drejtësi
që t’ja ndriçojë madheshtinë e dikurshme përsëri,
dhe në është i paparë e të kohës mjergula fshehurazi.
4.
unë do t’jua tregoj rrugën nga të kalojnë me shpirt
papyetur për furtuna të egra që shfryjnë ashpërsisht ,
përmbi këtë tokë të bekuar prej Zotit dhembsurisht,
dhuruar grabovarëve të mbijetojnë në dashurinë e tij.
5.
Siç jam i gjunjëzuar përmbi këtë shenjë të stërlashtë,
më vijnë në mendje si të gjalla sesi nisa jetën këtu:
Përmes gjëmimesh, vetëtimash bërtisja ashpërsishtë,
nësa unë duke u çapitur tok me fëmijët paditur se ku.
6.
Kështu hipur mushkave zbukuruar me sazma të leshta,
pandalur gjëkundi ditë-natë e pagjetur më të mirin vend,
ku skalitur dashurisht të ngrinim shtëpitë gurëbardha,
me shpresën të siguronim mbijetesën për të nesërmen…
7.
Pastaj duke u menduar zbrita poshtë në nisje
mbijetesës së të parëve të grabovarëve të mi,
që me gojën e stërtëparët na kanë lënë ca adete,
që ne jau kemi mbajtur me besë e vendosmëri …
8.
Nga thelësisia e kohërave u lindëm njëri pas tjetërit,
këtu mes maleve të lartë me kokën gjer në qiell,
ku unë u rrita paditur nga erdha, ç’jam e ç’ do të jem,
rrufetë si gjarpërinj të kuq çanin mugëtirën e reve,
9.
e ndërsa ecja nëpër pyje pishash dhe ahishtesh,
përpiqesha me vullnet netëve nëpër errësirat,
të ndërtonim rrugë, shtëpi, drëstila, mullinj, sharra
dhe këto ura madhështore shenja të kulturës qytetare.
10.
Por edhe pse ishim të rrethuar nga shqiptarët e mirë,
që gjithmonë kishim marrë e dhënë me ta ndihmë,
gjersa lilëzimi i qyteteve u rënuan, u shkrumb tërësisht
nga derbederët ziliqarë na përzunë egërsisht.
11.
Vetëm ne ta njohim udhëtimin e ashpër të mbijetesës,
soi ynë me rënjë arumune të thella dhe të forta,
që s’ka qënë edhe kaq e lehtë që nga fillimi i jetës,
stërrahur që nga thellësi e kohës ashpër nga furtuna…
12.
që atëhere nga s’brodha me dhembje, dëshpërim,
herë shkarazi dhe herë me këmbët e mia të dobëta,
i etur nga mungesa e të ngrënit e i zhytur varfëri,
i vetmuar, i hidhëruar, pa rrugëdalje e sa munda thira:
13.
“O ju male tanë të lartë me majat gjer në qiell,
më tregoni ç’isha, ç’jam e ç’do të jem në ardhmëri,
shpejtë se s’po më durohet, pa forcë përtokë bije,
duke lënë sojin tim pa fildanë të rinj, pa trimëri!…
14.
Tregomëni ç’të bëj, nga të shkoj që të shpëtoj nga ferri i zi,
që po më zhyt të tërin në lengje të papara të pocaqisura
dhe tërhiqem nëpër to si krimb i fshehur nëpër degë pishe,
në fund të jetës i pagroposur, i haruar. i heshtur, memec!…
15.
Tregomëni, se po më soset energjia ime me shpejtësi,
po mbetem pa rrugëdalje, i shtrirë, përtoke i zalisur,
si qorr po çapitem nga këmbët të më shpijen kuturu,
më përplasin ngado pa gjetur asgjëkundi drejtësi!…
16.
Unë ju betohem, më tregoni se për nga të nisem me besë,
mos më lini mëdyshazi se dhimbjet më duan shpëtim,
duke gjezdisur nëpër lëndina e pyll më pyll me shpresë,
gjersa të gjeja vendin e bukur që imagjinoja në ëndrrim,
17.
ku të mbillja i pafriksuar soji im të rritet në gëzim
dhe prandaj vrapova të arrija tok me familjen time i pari,
duke ngritur ngadalë shtëpitë, rrugët me mbarësi,
gjersa e ndërtuam në mes malesh të lartë qytetin
18.
e Grabovës që armënames i dha kaq shumë lavdi,
si Voskopoja madhështore shpërndante ngado dituri,
në atë kohë të zezë kur viset tona ishin pushtuar
nga Perandoria Otomane si popull i robëruar.
19.
kështu humba shumë kohë i zhytur në këto pandehma
gjersa zuri nën gji te më stërrihte më me forcë zemra
dhe siç ishja i shtrirë u ngrita më këmbë përsëri,
u nisa për nga shpresoja që ta gjeja rrugëdaljen rishtazi,
20.
por s’mund t’jau tregoj nga që s’i gjej dot fjalët e sakta,
vojtjeve të uryera i mbijetova nëpër rrugë të pashkelura,
duke shkelur mbi gurzit majëmprehtë si gjembaçë
dhe ç’hoqa, i ngrati unë, duke ecur pyjeve me pisha!
21.
Por unë me gjithë këto pësime të patreguara eca pakthim,
nga llahtara e bubullimave dhe shkreptimave të zjarrta,
që çanin qiellin si nepërka të skuqura tërë egërsim,
ndërsa unë duke u dridhur ecja veç ecja gjersa e gjeta:
22.
Këtu në mallet e lartë vendin e ëndërruar dikur me lot,
që e ndahej trishazi nga tri lumenj shushuritës paandalim
e pranë ndërtuam me gurë të bardhë shtëpitë me gëzim,
mbuluar me ploça sidhe harkoret ura më këmë edhe sot.
23.
Edhe pse tek ne s’u ideja a pasjes së shtetit të pavarur,
këtë mangësi e arritëm tok me vëllezërit shqiptarë
dhe për pak kohë mundëm të kemi shkolla rumanisht,
me të nisur të Luftës së Dytë botërore u mbyllën përsëri.
24.
Pas saj rramë në thelësi harrimit e të heshtjes të thellë,
se shteti komunist s’ju njohu e arumunëve të Shqipërisë,
të drejtat e shkollimit që i kishim para Luftës së Dytë
gjer në ardhjen e demokracisë e mësuam përsëri!…

U nis në Tiranë, më 25.05.2008
dhe përfundua në Tiranë, më 28.03.2015
nga L. Thano

Grabova di remenje

wordpress.com/post/milibutka.

DËSHPËRIMI I VAJZËS – Poezi nga Luiza Vokopola.

Është një aspekt i vogël i jetës reale të vajzës, e cila vuajti
luftën e klasave, është një tragjedi si mijra tragjedi të këtij
populli nën diktaturë.

Kjo lloj jete që ishte jo vetëm e vështirë
por shihej me sy të shtrëmbër nga shoqëria, e cila ishte e
molepsur me dogmën e komunizmit, pastaj ishte frika në shumë njerës që nuk i afroheshin dot, nuk i flisnin dot, pranonin padrejtësitë në heshtje. Përveç anës ekonomike të jetesës nën nivelin
e shoqërisë të atëhershme tek njerzit që e vuanin krijoheshin hone,
hone të thella në shpirtin e tyre që kanë lënë gjurmë të pashlyera
Ata që qenë të rinj dikur, sot janë në moshë pensioni, një pjesë e
tyre s’janë më në këtë jetë, të tjerët janë në moshë të kaluar të paarsimuar se nuk i është dhenë mundësia nga kjo diktaturëpër t’u shkolluar dhe pak shkrime ka për jetën në internim ose dhe dëbim më shumë ka heshtje, një heshtje për të harruar, por që vërtetë po krijon harrese.

DËSHPËRIMI I VAJZËS
(Për vajzën e xhaxhait Bardhën)

Kishje vetëm pesëmbëdhjetë vite
ndërpreve shkollën,me prindërit ike
në fshat ju dërguan për të jetuar
për qytetin ju ishit të pa dëshiruar.

Akoma pa u rritur ti pe ferrin në jetë
mosha e rinisë të erdhi, por atë s’e pe
mizorisht jeta u thërmua në mijra,
por thërrimet quhen mbeturina.

Nuk e njihje urrejtjen, por e vuajte ti
në punë ishje me ta, por vuaje vetminë
puna e rëndë për burra, të vodhi rininë
për ta“ mjet pune“, s’meritoje mëshirë.

Nata e pushtetëshme mbulonte gjithësinë
vajza dhe nëna vraponin grurë për të shirë
hëna magji plotë ndriçonte rrugën e tyre
nuk nguronte t’i ndihmonte këto martire.

Vajzën ledhatonte gjumin ja hiqte pak
moshataret e saj bënin gjumin e parë
përse kjo vajzë e re ende pa u rritur
s‘buzëqeshte më, e qeshura diku kish ikur.

Fati dhe jeta s’ish me ty moj vajzë,
natyra të dha shëndetin t’u bëje ballë
babai i helmuar u nda shpejt nga kjo jetë
iku një dashuri shpirti mbeti i shkretë.

Vajza u mbyll me vetminë e trishtuar
nëna s’ja hapte dot shpirtin e dërmuar
fjalë s’kishte, në shpirt i përcillte
sa i gjërë ky shpirt, mbante dhe priste.

A do të ikin një ditë hijet brënda saj
pse kaq errësirë ai shpirt mban?
ishe tepër e re për barrën që jeta të dha
ajo e ndrydhi e theu atë zemër të bardhë.

Mund të dalësh nga ky ferr ndonjë ditë
por nga ferri i shpirtit do çlirohesh ti?
thonë se koha shëron plagë në shpirt
shpreso vajzë, mund të ngjasë dhe mrekulli.

Luiza Vokopola

Luiza Vokopola